Dossier Energie

Energietransitie

Energie is de drijvende kracht achter de economie. Stijgende energieprijzen kunnen een recessie veroorzaken. Net zoals een oplopende rente.

Bekijk de maatregelen Doe mee

218591 keer bekeken
Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd

Analyse

Probleem, grondoorzaak en impact

Analyse dossier

Netcongestie: maatschappelijke kosten van een overvol elektriciteitsnet

Het Nederlandse elektriciteitsnet is in grote delen vol. Volgens Boston Consulting Group kost netcongestie de samenleving jaarlijks EUR 10-40 mld (gemiste bedrijvigheid, vertraagde woningbouw en energietransitie). Netuitbreidingsinvesteringen van EUR 6-9 mld steken daar schril bij af.

Grondoorzaak

Snelle elektrificatie en groei van decentrale hernieuwbare opwek overlappen met trage netverzwaring; bestaande kaders belonen vraagflexibiliteit en risicovoller netgebruik onvoldoende.

Financieel lek

€ M

minimale jaarlijkse derving

Sociale schade

8 /10

Complexiteit

9 /10

Escalatierisico

8 /10

Alle analyses: wat kost ons systeem ons echt?

Standpunt Burgerplatform

Achtergrond

Het dossier

Inmiddels hebben de gasstromen zich verlegd en is het wegvallen van Rusland als leverancier van gas opgevangen, De prijzen zijn aan het normaliseren. Bekijk hier voor welke prijzen de energieleveranciers momenteel stroom inkopen (10-15 cent per KWh). Middels de diverse overheidsheffingen betaalt u de netwerkkosten en de subsidies voor duurzame energie. Er blijft dan een forse marge over.

Voor gas schrijft Eneco zelf dat ze een inkoopprijs van 40 cemt per kuub gas normaal vinden. De actuele tarieven vindt u hier. De getoonde prijzen zijn per Megawattuur. Als u die deelt door 100 (98 om precies te zijn) komt u uit op de prijs met kuub. Een kubieke meter gas bevat 9.8 Kwh aan energie. Dit is wettelijk vastgelegd.

Voor stroom vindt je de actuele tarieven hier.

De energiebedrijven suggereren dat het nog volatiel en structureel duurder zal blijven. Terwijl de kostprijs van wind- en zonnestroom daalt. Door de situatie als 'energiecrisis' te framen hebben bewoners, het MKB en de politiek, geen volledig inzicht in de werking van de energiemarkt en waar het geld naartoe stroomt.

Het prijsplafond zoals men dat nu wil vormgeven legt de verantwoordelijkheid niet bij de markt maar is een staatssteunmaatregel die door de belastingebtaler moet worden opgebracht.

Voorkomen is beter dan genezen

Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel

We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.

1

Stoppen

Voorkom dat het probleem groter wordt.
- CONCEPT Bron: datacenters met eigen energie en koeling via omgevingsrecht en flexibele netcontracten, zonder beslag op net en drinkwater
  CONCEPT - bronmaatregel (RuleId 10, stap 2). Datacenters mogen, maar niet op kosten van schaarse netruimte en drinkwater. Juridisch getoetst (Action 296): vestigingseisen via het omgevingsrecht (geen drinkwater voor koeling, eigen of extra duurzame opwek of opslag, restwarmte); netzijdig via de ACM flexibele transportrechten als standaard en terugnemen van ongebruikte capaciteit. Carbon-aware verschuiven; open access alleen als apart, zwaarder instrument na een rapportageplicht over bezetting.
Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel
2

Bij de bron

Neem de oorzaak weg.
Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel
3

Herstellen

Repareer de schade en pas je aan.
Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel

Uitgewerkte oplossingen

MKBA en brede welvaart

Wat kost het, wat levert het op?

MKBA

https://burgerplatform.nl/analysis/46

Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.