Een machtsstrijd aan de top van het Indiase Tata-concern maakt de vergroening van Tata Steel in IJmuiden onzeker, meldt het AD. Tegenover elkaar staan het bestuur van holding Tata Sons, met bestuursvoorzitter Natarajan Chandrasekaran, en Noel Tata. Hij leidt de Tata Trusts, de stichtingen van de familie die zo’n 66 procent van Tata Sons bezitten. Op 17 september herbenoemde het bestuur Chandrasekaran tegen de zin van Noel Tata in. Ook zette het een stap richting een beursgang, waar de Tata Trusts tegen zijn (Reuters, Al Jazeera).
Het conflict gaat ook over geld. Volgens het AD lopen de schulden van Tata Sons op en lijdt luchtvaartmaatschappij Air India miljarden euro’s verlies per jaar. Het bestuur wil doorgaan met grote investeringen, Noel Tata wil de uitgaven juist afremmen en de schulden verlagen. Volgens de oorspronkelijke plannen zou 2,5 tot 4 miljard euro voor de vergroening in IJmuiden van het moederbedrijf komen. De staat wil maximaal 2 miljard euro bijdragen.
Op 25 september verlengden kabinet, provincie Noord-Holland en Tata de intentieverklaring tot 1 maart 2027. Tata Steel Nederland meldde daarbij dat het werkt aan “optimalisatie en prioritering” van de uitgaven voor het project. Tata Steel-topman T.V. Narendran zei eind juli al dat de omstandigheden “nu niet gunstig” zijn voor een investeringsbesluit, omdat de regels in Nederland strenger zijn geworden.
Burgerplatform: maak de IJmond niet afhankelijk van Mumbai
Dit bevestigt wat we bij het uitstel schreven (Een half jaar uitstel voor Tata Steel): de gezondheid van de IJmond mag niet afhangen van een bestuursstrijd in India of van een maatwerkdeal die steeds verschuift. Stop daarom eerst met wachten. Laat de omgevingsdienst de vergunningen van de kooksgasfabrieken intrekken op het tempo dat gezondheid vraagt, en handhaaf los van de onderhandelingen (zie OM dagvaardt Tata Steel). De vervuiler betaalt: maatregelen tegen stof, stank en zeer zorgwekkende stoffen zijn een plicht van het bedrijf, geen tegenprestatie voor subsidie.
De vervuiler betaalt ook vooraf. Eis nu al een bankgarantie of depot dat groot genoeg is om het hele terrein te saneren als Tata vertrekt. Anders ruimt de overheid de troep op, zoals bij het failliete Thermphos in Vlissingen: daar kwam 35 van de benodigde 129,5 miljoen euro uit de boedel, de rest betaalden Rijk, provincie Zeeland en havenbedrijf. De Omgevingswet verplicht de provincie al om financiële zekerheid in de vergunning te eisen, maar die geldt per activiteit, niet voor het hele bedrijf. En het moederbedrijf staat niet garant voor de schulden van Tata Steel Nederland.
De bron is afhankelijkheid. De staat onderhandelt met een buitenlands familieconcern waarvan de koers kan omslaan, terwijl er eerder al miljarden uit IJmuiden naar het moederbedrijf gingen (zie Miljarden vliegen weg naar het moederbedrijf). Geef daarom geen euro zonder harde, afdwingbare eisen: bindende gezondheidsdoelen, onafhankelijk meten, terugbetaling als doelen niet worden gehaald, en zekerheid dat het moederbedrijf zijn eigen deel echt betaalt. Weeg de deal met een onafhankelijke MKBA af tegen alternatieven, ook een IJmond met minder of geen hoogovens (zie Dít zou er moeten gebeuren met Tata en de IJmond). Laat het geld via het Fonds Brede Welvaart gaan naar wat voor gezondheid, werk en klimaat het meeste oplevert (zie Niet het geld ontbreekt, maar de keuzes). Zo hangt de toekomst van duizenden werknemers en omwonenden niet af van een beursgang in Mumbai.
Bron: AD, ‘Ruzie binnen Tata-familie bedreigt geplande vergroening van Tata Steel IJmuiden’ (achter betaalmuur; inleiding gelezen). Aanvullend: Reuters, ‘Tata Group’s boardroom clash rocks India’s most storied conglomerate’ (18 september 2026); Al Jazeera, ‘Tata v Tata’ (25 september 2026); Tata Steel Nederland en Rijksoverheid over de verlengde intentieverklaring (25 september 2026); Business Standard, interview met T.V. Narendran (31 juli 2026). Sanering: Kamerbrief (3-4-2024), Kamervragen (31-3-2025), Statenvragen Noord-Holland (2024), IPLO, evaluatie Thermphos (Zeeland). Foto: Joost J. Bakker, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.
