VPRO Tegenlicht laat in een korte video zien dat plastic in het hele menselijk lichaam is aangetroffen. Wat zeggen de onderzoeken daarover, en hoe zeker is dat?
Wat de onderzoeken vonden
In 2022 toonden onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam voor het eerst plasticdeeltjes aan in menselijk bloed, bij 17 van de 22 gezonde donoren. Sindsdien zijn micro- en nanoplastics gemeld in onder meer de placenta, de teelballen, de lever, de nieren, slagaders en de hersenen.
Een studie in Nature Medicine uit 2025 vond in hersenweefsel van overledenen een mediaan van bijna 5.000 microgram plastic per gram in 2024, hoger dan in 2016 en hoger dan in lever en nieren. Het ging vooral om polyethyleen. Bij mensen met dementie werd drie tot vijf keer meer plastic gevonden, maar volgens de onderzoekers bewijst dat geen oorzakelijk verband.
Kanttekeningen
In januari 2026 trokken wetenschappers in The Guardian de betrouwbaarheid van meerdere van deze studies in twijfel. De gebruikte meetmethode, Py-GC-MS, kan menselijk vet verwarren met polyethyleen, en niet alle studies controleerden voldoende op vervuiling in het lab. Dat plastic in het milieu, ons voedsel, drinkwater en de lucht zit, staat niet ter discussie. Hoeveel er precies in het lichaam terechtkomt en wat het met de gezondheid doet, is nog onzeker.
Duiding van Burgerplatform
De onzekerheid over de hoeveelheden is geen reden om af te wachten. Het voorzorgsbeginsel vraagt om minder plastic aan de bron, zoals bij wegwerpverpakkingen, synthetisch textiel en bandenslijtage. Wie betaalt de rekening als later blijkt dat de gezondheidsschade groot is? Een maatschappelijke kosten-batenanalyse kan de kosten van preventie afzetten tegen mogelijke zorgkosten.
Lees ook: Wetenschappers vinden honderdduizenden plastics in flessenwater
Bronnen
- VPRO Tegenlicht, Plastic aangetroffen in het hele menselijk lichaam
- Leslie e.a., Discovery and quantification of plastic particle pollution in human blood, Environment International 2022
- Nihart e.a., Bioaccumulation of microplastics in decedent human brains, Nature Medicine 2025
- NOS, Microplastics in hersenen mensen aangetroffen
- The Guardian, Doubt cast on discovery of microplastics throughout human body, januari 2026
- VRT NWS, Hoeveel microplastics zitten nu echt in ons lichaam?
