Analyse

BELEIDSVOLGORDE (RuleId 10, politician 27-09-2026, Action 163). Alle vier opties zijn CONCEPT: het probleem is onderbouwd (LPI, CBS MBW, SEEA), het effect van de maatregelen nog niet (MKBA via Actions 189-193). (1) STOPMAATREGELEN - de overheid stopt eerst met het zelf vergroten van natuurverlies: policy 176 afbouw biodiversiteitsschadelijke rijksprikkels voor 2030 volgens VN-doel 18 (instrument: wet wijzigen + geldkraan dicht; omvang fossiele subsidies EUR 17,1 mld/jr als deelverzameling, source 5/bi 1/analysis 19; inventarisatie WUR 2026-011 nog niet in DB, Action 189); policy 177 landbouwvrijstelling afschaffen met overgangsrecht en opbrengst voorverdelen naar gebiedsfondsen (instrument: fiscale regeling afschaffen; SEO 2024 en budgettair belang nog niet in DB, Action 190). Stop op uitvoeringspraktijk/vergunningen is al belegd in bestaande policies 127 (handhaven is plicht) en 129 (geen vergunning als schild) bij analysis 42 - gekoppeld, niet gedupliceerd. (2) BRONMAATREGELEN: policy 178 Stikstoffonds (bi 49, EUR 20 mld t/m 2035, analysis 51) sturen op gemeten emissiereductie per gebied (Actions 191/192). Bestaande bron-policies pesticiden 123 en 146 (analysis 40) gelden hier ook. (3) HERSTEL (pas daarna): policy 179 natuurherstel per leefgebied als wettelijke taak, met LPI per leefgebied en SEEA als sturingsindicatoren (Action 193). FYSIEKE SAMENHANG (RuleId 8): ruimte/grond (landbouw, natuur, woningbouw concurreren om dezelfde hectares; landvoetafdruk dp 193), water (KRW-herstel zoetwater dp 42, peilbeheer vennen/hoogveen dp 43, fosfaat dp 45), grondstoffen (veevoer, kunstmest, mest; grondstofvoetafdruk dp 195), energie/fossiel (NOx en kunstmest via analysis 19). Gekoppelde analyses: 19 (fossiele subsidies), 40 (pesticiden), 42 (handhaving), 51 (stikstoffonds). Mandaat 10 Biosfeer-Integriteit is het integrale mandaat en blijft leidend, omdat het probleem meerdere drukfactoren tegelijk betreft (grondgebruik, vervuiling, klimaat). INDICATOREN / MKBA-BOUWSTENEN: Deze analyse dient als MKBA-onderbouwing voor natuurlijk-kapitaal/biodiversiteitsindicatoren binnen Burgerplatforms brede-welvaartskader (CBS Monitor Brede Welvaart, LPI, SEEA). Bouwstenen Planetary Happy Index (werktitel): (1) druk/noemer — GFN voetafdruk 6,02 gha/persoon (2022) en biocapaciteit 1,1 gha; CBS landvoetafdruk 0,6 ha, broeikasgasvoetafdruk 12,2 t CO2-eq, grondstofvoetafdruk 28 t per inwoner (2023); (2) teller welzijn — tevredenheid leven 84,9%, vertrouwen mensen ~63%, instituties 60,6% (MBW hier-en-nu 2025); (3) SEEA — GEP 15,1 mld EUR en ecosysteemkapitaal 806 mld EUR (2022). LPI-landelijk +13% sinds 1990 blijft misleidend zonder leefgebied-uitsplitsing.