Panel II: Risico's and zorgen geassocieerd met HPAI H5N1 Gain Of Function onderzoek

12-8-2026 National Institutes of Health (NIH) Nieuws

In deze paneldiscussie bespreken wetenschappers en beleidsmakers de risico's rondom Gain of Function (GOF)-onderzoek bij het vogelgriepvirus (H5N1). Bij Gain of Function-onderzoek worden ziekteverwekkers genetisch aangepast om bijvoorbeeld de overdraagbaarheid of dodelijkheid te bestuderen. Het panel richt zich op bioveiligheid (biosafety), biobeveiliging (biosecurity), dual-use risico's en de implicaties voor de internationale veiligheid.

Belangrijkste inzichten en discussiepunten

Wereldwijde verspreiding van technologie Hoewel westerse faciliteiten vaak streng gereguleerd zijn, verspreiden technieken zoals reverse genetics zich wereldwijd. Binnen 10 tot 20 jaar kunnen honderden laboratoria wereldwijd de capaciteit hebben om met potentieel pandemische ziekteverwekkers te werken, ook in regio's met minder toezicht of met politieke onrust.
Eisen aan labveiligheid en protocollen Indien dit type onderzoek plaatsvindt, moet het worden uitgevoerd onder de hoogst mogelijke veiligheidsniveaus (zoals BSL-4) met strikte protocollen voor labmedewerkers, snelle isolatie bij symptomen en continue monitoring om accidentele lekken te voorkomen.
Rechtvaardiging van het onderzoek Wetenschappers benadrukken dat het verhogen van het risico van een virus alleen verdedigbaar is als er aan strikte voorwaarden wordt voldaan:
- De verkregen informatie moet absoluut noodzakelijk zijn voor de voorbereiding op pandemieën.
- Er mogen geen veiligere alternatieven bestaan om dezelfde kennis te verkrijgen.
- Loutere wetenschappelijke nieuwsgierigheid is onvoldoende rechtvaardiging voor het nemen van veiligheidsrisico's.
Het dual-use dilemma bij subsidieverlening Anthony Fauci brengt een belangrijk dilemma in: subsidieverleners financieren ervaren en streng gereguleerde onderzoekers, maar de gepubliceerde kennis kan vervolgens door iedereen wereldwijd worden gebruikt — ook door partijen zonder de juiste veiligheidsvoorzieningen. De vraag is in hoeverre dit risico moet meewegen bij de beslissing om onderzoek wel of niet te financieren.