Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) heeft op 9 november 2026 vijf extra locaties aangewezen waar het Rijk de bouw van in totaal zo'n 25.000 woningen wil versnellen. Het gaat om Assen, Best, Roosendaal, Zuidplas en Walcheren, rond Middelburg, Vlissingen en Veere. Daarmee komt het aantal nationaal grootschalige woningbouwlocaties op 31, een meer dan in het coalitieakkoord was afgesproken. Op deze 31 plekken moeten tot en met 2040 ruim 400.000 woningen worden gebouwd src:2533 src:2534.
Een van de nieuwe locaties is Cortelande in de gemeente Zuidplas: een nieuw dorp met tot 2040 ongeveer 6.000 woningen, in de Zuidplaspolder. Dat is het laagste gebied van Nederland. Op Walcheren gaat het om ongeveer 5.000 tot 6.000 woningen. In Assen, Best en Roosendaal liggen de plannen vooral bij bestaande wijken, een bedrijventerrein of de stationsomgeving. De 31 locaties staan in de Nota Ruimte die het kabinet later deze maand presenteert. Bij de selectie van deze laatste vijf is volgens het Rijk rekening gehouden met werkgelegenheid, ruimte op het stroomnet en spreiding over het land; extra rijksgeld voor bereikbaarheid zou niet nodig zijn src:2533.
Wat Van Eck stelt
Diezelfde avond plaatste Wouter van Eck, medeoprichter van voedselbos Ketelbroek en oprichter van Stichting Voedselbosbouw Nederland, een bericht op LinkedIn. Volgens hem zeggen drie kaartjes meer dan duizend woorden: de gekozen bouwlocaties, de huidige overstromingsrisico's en de mogelijke zeespiegelstijging. Hij schrijft dat de meeste van de locaties in overstromingsgevoelige gebieden liggen. De kaart van de bouwlocaties komt volgens hem uit de Volkskrant, de risico- en hoogtekaart van de Rijksoverheid en AHN src:2532 src:2534.
Gek genoeg liggen de meesten daarvan in overstromingsgevoelige gebieden. We weten toch dat de zeespiegel onvermijdelijk verder gaat stijgen, dat regenval heviger wordt en extreme stormkracht toeneemt!?
Van Eck koppelt daaraan KNMI-cijfers en een beleidsconclusie. Hij noemt voor 2050 een stijging van 15 tot 20 centimeter, voor 2100 1,5 tot 2,5 meter, voor 2150 tot 5 meter en voor 2300 tot 17 meter als niet uitgesloten. Wie deze bouwlocaties serieus neemt, moet volgens hem direct stoppen met fossiele energie en de veestapel drastisch inkrimpen src:2532.
Dat laatste is zijn opinie, geen beleidsconclusie van het KNMI of het kabinet. Van Eck is voedselbosbouwer, geen auteur van de klimaatscenario's.
De KNMI-cijfers zijn breder dan zijn samenvatting
De orde van grootte van de lange termijn klopt deels, maar de weergave voor 2100 is te smal. In de KNMI'23-klimaatscenario's, ten opzichte van 1995-2014, wordt voor de Nederlandse kust rond 2050 een stijging verwacht van 16 tot 34 centimeter in het lage en 19 tot 38 centimeter in het hoge uitstootscenario. Rond 2100 is dat 26 tot 73 centimeter bij lage uitstoot en 59 tot 124 centimeter bij hoge uitstoot. Pas als onzekere processen, zoals het instabiel worden van de Antarctische ijskap, al voor 2100 optreden, kan de bovengrens tot 2,5 meter oplopen. Dat is geen hoofdscenario, maar een minder waarschijnlijke bovengrens src:1719.
Voor 2150 geeft het gebruikersrapport geen afzonderlijk kopcijfer van 5 meter; het stelt dat zelfs in het lage uitstootscenario de zeespiegel voor de Nederlandse kust na 2150 waarschijnlijk meer dan een meter is gestegen, en dat dit in het hoge scenario eerder wordt bereikt. Voor 2300 noemt het KNMI in het hoge uitstootscenario 2 tot 6 meter. Als ook onzekere ijskapprocessen op Antarctica worden meegenomen, kan dat oplopen tot meer dan 17 meter. Ook dat is een hoge, onzekere bovengrens, geen verwachting waarop de woningbouw tot 2040 standaard wordt ontworpen src:1719.
Liggen de meeste locaties in overstromingsgevoelig gebied?
Die stelling van Van Eck is niet in dit artikel per locatie nageteld. Wel is duidelijk dat een deel van de 31 gebieden in laag Nederland ligt, achter dijken, of aan de kust. Naast Cortelande in de Zuidplaspolder staan op de officiële lijst onder meer Rotterdam Oostflank, Den Haag CID Binckhorst, Utrecht Groot Merwede en Rijnenburg, Haven-Stad, delen van de Metropoolregio Amsterdam, Haarlem Schalkwijk en de locaties op Walcheren. Andere locaties, zoals Assen, Eindhoven, Maastricht, Weert, Hengelo-Enschede en Best, liggen juist hoger of verder landinwaarts src:2533.
Of de meeste locaties overstromingsgevoelig zijn, hangt af van de maat. Telt men het aantal plekken, het aantal woningen, de huidige kans achter de kering, of een scenario zonder functionerende dijken? Grote delen van de Randstad zijn beschermd polderland: laag gelegen, maar niet onbeschermd. Zeespiegelstijging is bovendien iets anders dan een overstromingskaart bij een dijkdoorbraak. Een hogere zee overstroomt woningen niet vanzelf, maar verhoogt wel het peil waarop dijken, gemalen en zoetwatervoorziening moeten worden ontworpen. Nieuwbouw in diepe polders, zoals de Zuidplaspolder, vergroot daarmee het aantal mensen en woningen dat van die keringen afhankelijk blijft, en kan de toekomstige kosten en het restrisico verhogen.
In het nieuwsbericht over deze vijf locaties noemt het Rijk waterveiligheid of overstromingsrisico niet als selectiecriterium. De nadruk ligt op tempo, bestaande infrastructuur en de woningnood. Die afweging is politiek te verdedigen, maar zij laat de kernvraag open die Van Eck stelt: of grootschalige nieuwbouw op de laagste delen van Nederland verstandig is als de zeespiegel deze eeuw en daarna verder stijgt, ook als de hoogste scenario's minder waarschijnlijk zijn.
