Dossier Economie

Rapport Wennink

Het rapport van Peter Wennink (oud-topman van ASML), getiteld "De route naar toekomstige welvaart" (gepresenteerd op 12 december 2025), is een dringende oproep aan de Nederlandse politiek en samenleving om het verdienvermogen van Nederland veilig te stellen. De centrale boodschap is dat de welvaart in Nederland "verkruimelt" en dat er harde keuzes nodig zijn om de economie jaarlijks met minstens 1,5% tot 2,0% te laten groeien.
  • 548 keer bekeken
  • Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd
Analyse

Probleem, grondoorzaak en impact

Alle analyses: wat kost ons systeem ons echt?

Standpunt Burgerplatform
Achtergrond

Het dossier

 

Hieronder volgt de samenvatting van de belangrijkste punten:

1. De Investeringsopgave

Nederland moet de komende tien jaar €151 tot €187 miljard extra investeren. Hoewel een deel van de overheid moet komen, gaat het grotendeels om private investeringen. Wennink stelt dat het bedrijfsleven bereid is dit geld uit te geven, mits de overheid de juiste randvoorwaarden schept.

2. Focus op Vier Strategische Domeinen

Het rapport adviseert om niet langer te proberen overal goed in te zijn, maar te focussen op sectoren waar Nederland een wereldwijde koppositie heeft of kan krijgen:

  • Digitalisering & AI: Versnellen van de technologische adoptie.

  • Energie- & Klimaattechnologie: Inzetten op de transitie als verdienmodel.

  • Veiligheid & Weerbaarheid: Verminderen van afhankelijkheid van de VS en China.

  • Life Sciences & Biotechnologie: Innovatie in de gezondheidszorg.

3. De "Blokkades" wegnemen

Investeringen lopen momenteel vast op vier grote hindernissen die de overheid met voorrang moet oplossen:

  • Netcongestie: Het stroomnet is vol; zonder extra capaciteit kunnen bedrijven niet groeien of verduurzamen.

  • Stikstofslot: Wennink pleit voor een snelle, juridisch houdbare oplossing (inclusief ingrijpen in de rundveehouderij) om de bouw en industrie weer vlot te trekken.

  • Trage Vergunningen: De bureaucratie moet drastisch worden verminderd en procedures versneld.

  • Talenttekort: Er is een gericht migratiebeleid nodig voor technici en ICT'ers. Tegelijkertijd hekelt hij bezuinigingen op (internationale) studenten in de techniek.

4. Arbeidsmarkt en Sociale Zekerheid

Het huidige systeem is volgens het rapport "ingericht op de vorige eeuw". Wennink stelt voor:

  • Modern 'Flexicurity'-model: Vaste contracten moeten "minder vast" (makkelijker te reorganiseren) en flexcontracten moeten meer zekerheid bieden.

  • Leercultuur: Investeren in om- en bijscholing om de arbeidsproductiviteit te verhogen.

5. Bestuurlijke Vernieuwing

De overheid moet stoppen met werken in "silo's" (ministeries die langs elkaar heen werken). Er wordt gepleit voor een meer slagvaardig bestuur dat op afstand van de dagelijkse politiek kan opereren bij grote innovatieprojecten.


Kernconclusie: Niet-handelen is volgens Wennink geen optie. Elke dag vertraging betekent dat de rekening voor toekomstige generaties hoger wordt en dat de kwaliteit van leven (zorg, pensioenen, defensie) onbetaalbaar wordt.

Voorkomen is beter dan genezen

Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel

We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.

  1. Stoppen

    Voorkom dat het probleem groter wordt.

      Voorstellen

    Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel

  2. Bij de bron

    Neem de oorzaak weg.

      Voorstellen

    Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel

  3. Herstellen

    Repareer de schade en pas je aan.

      Voorstellen

    Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel

Uitgewerkte oplossingen

MKBA en brede welvaart

Wat kost het, wat levert het op?

MKBA

Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.

Verdere uitleg

Onderbouwing

Bronnen en documenten

Documenten

Actief op dit onderwerp

In het nieuws

Artikelen

Lijst artikelen op datum

Overige artikelen

Meedoen

Denk mee over Rapport Wennink

Beter beleid begint bij goed geïnformeerde burgers. Meld je aan en help dit dossier verder.

  • Ontvang updates over dit dossier
  • Stem mee over voorstellen en maatregelen
  • Draag bronnen, cijfers of oplossingen aan

Deel dit dossier

Vul je gegevens in om mee te doen

Wilt u uw e-mail hier invoeren?
Wilt u uw postcode hier invoeren?

Door aan te melden ga je akkoord met onze privacyverklaring. We delen je gegevens nooit met derden.