Dossier Sociaal

Migratie

Het is een van de meest omstreden onderwerpen deze verkiezingen: migratie. Maar hoeveel migranten zijn er nou precies? Waar komen ze vandaan? En hoe lang blijven ze?

Bekijk de maatregelen Doe mee

5557 keer bekeken
Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd

Analyse

Probleem, grondoorzaak en impact

Analyse dossier

Migratie per stroom en bevolkingsgroei 2050: je krijgt de migratie die bij je economisch beleid hoort

Migratie bepaalt vrijwel de hele bevolkingsgroei: 2025 migratiesaldo ~94k, natuurlijke aanwas -7k (dp 340). Beleidsarm naar 19,6 mln inwoners in 2050 (dp 349), met druk op woningen, ruimte, drinkwater, stroomnet, zorg en onderwijs. Het debat behandelt migratie als een stroom, terwijl asiel, studie, arbeid (EU en niet-EU) en gezin andere oorzaken, verblijfsduur en beleidsknoppen hebben.

Grondoorzaak

Het economisch model leunt op goedkope, flexibele (vooral EU-)arbeid in distributie, voedingsindustrie (o.a. vlees), land- en tuinbouw en bouw: private baten, publieke lasten (SDO p.365, Roemer, SER). Bestaand beleid jaagt dit aan: sectorale fiscale subsidies (btw sierteelt, BOR), behoudend-permissief ruimtelijk beleid voor distributie en beperkte beprijzing van externe effecten (IBO p.80), en fiscale/toelatingsregelingen voor kennismigranten (expatregeling, looncriterium). Daarnaast internationalisering hoger onderwijs en verdragsgebonden asiel/gezin. Sturing gebeurt grotendeels indirect en zonder integraal kader (SDO p.364-365).

Financieel lek

€ M

minimale jaarlijkse derving

Sociale schade

8 /10

Complexiteit

9 /10

Escalatierisico

7 /10

Alle analyses: wat kost ons systeem ons echt?

Standpunt Burgerplatform

Achtergrond

Het dossier

De aantallen migranten en vluchtelingen fluctueren, maar migratie en asiel blijven belangrijke vraagstukken in Europa. Er wordt gewerkt aan een gezamenlijk beleid op dit gebied, met een meer evenwichtige verdeling van vluchtelingen en een betere samenwerking tussen de EU-lidstaten bij het beheersen van de migratiestromen.

Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan het versterken van de buitengrenzen van Europa en het voorkomen van mensensmokkel, maar wordt er ook aandacht besteed aan de bescherming van de rechten van vluchtelingen en het bieden van een veilige toekomst voor de mensen die niet kunnen terugkeren naar hun thuisland.

Volgens wetenschappers is de kans groot dat klimaatverandering nog meer migratie gaat veroorzaken. Door overstromingen en droogte kunnen gebieden (tijdelijk) onleefbaar worden. Migratie is daarom een onderwerp dat de komende jaren nog veel aandacht vereist.

Betrokken partijen:

Voorkomen is beter dan genezen

Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel

We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.

1

Stoppen

Voorkom dat het probleem groter wordt.
- ONDERBOUWD A [KADER]: Bandbreedte migratiesaldo ~20-40k/jr als richtsnoer (geen quotum)
  Platform steunt een nationaal richtsnoer: bandbreedte migratiesaldo ~20-40k/jr (CBS-varianten ~18,1-18,8 mln in 2050) i.p.v. ~94k (2025), geen quotum. Per stroom andere knoppen: arbeid via economisch beleid (159), studie via onderwijsbeleid (160), asiel via EU-kader (161), gezin binnen EVRM art. 8. Framing (parafrase Staatscommissie, geen citaat): je krijgt de migratie die bij je economisch beleid hoort (SDO p.364-365).
- ONDERBOUWD B [2 BRON]: Economisch beleid als hoofdknop — minder afhankelijkheid van laagbetaald werk
  Platform steunt arbeidsmigratie sturen via de vraagkant: WML +10% (IBO 1.5), cao-/WML-handhaving met +5 teams Arbeidsinspectie (IBO 4.10), uitzendverbod/aanscherping in risicosectoren en certificering (Roemer; IBO 1.3, Wtta), automatiseringsnormen/innovatieconvenanten (IBO 2.3; SER), vergunningen/grondprijs koppelen aan arbeidsintensiteit (SDO). Past bij voorverdelen en municipalistische uitvoering.
- ONDERBOUWD C [1 STOP]: Stop permissief internationaliseringsbeleid; studiemigratie via taal en capaciteit
  Platform steunt stoppen van actieve werving en ongeremd Engelstalig aanbod: meer Nederlandstalige bachelors, numerus fixus/capaciteitsgrenzen, koppeling aan huisvestingscapaciteit. EU-studenten: knop via taal/capaciteit (non-discriminatie), niet via herkomst. WIB 36.555 nog in TK (source 276; stand via Action 179).
- CONCEPT Stop: expatregeling (30%/27%) — steun-met-voorbehoud tot herijking [1 STOP]
  Status: CONCEPT (steun-met-voorbehoud). Platform neigt tot afbouw/afschaffing expatregeling (Wet LB), maar noemt expliciet SEO-tegenbewijs: SEO netto +128,5 mln/jr voor behoud vs IBO-opbrengst afschaffen tot 733 mln structureel (bovengrens, pe 81/bi 84). Geen eigen euro’s. Follow-up scientist voor herijking.
- CONCEPT Stop: looncriterium/erkend referent kennismigranten aanscherpen [1 STOP]
  Status: CONCEPT. Platformrichting: aanscherpen looncriterium (>=1,3x of hoger) en erkend referentschap (IBO fiche 2.8 variant A), tot datascraper actuele stand AMvB/Kamerstuk 29861-163 levert (Action 179 open). Afschaffen (variant C) niet aangenomen zolang omvang/uitwijkrisico onbekend.
- ONDERBOUWD Stop: verlaagd btw-tarief sierteelt afschaffen [1 STOP]
  Platform steunt afschaffen sectorale fiscale subsidie bloemen/planten (Wet OB 1968, tabel I). Past in IBO-advies ondoelmatige sectorale subsidies in arbeidsmigratie-intensieve sectoren (IBO p.80). Tuinbouw ~40-42% arbeidsmigrant; glastuinbouw ~80% buitenlands (dp 365).
- ONDERBOUWD Stop: waarderingsfaciliteit BOR afschaffen [1 STOP]
  Platform steunt afschaffen BOR-waarderingsfaciliteit (Successiewet art. 35b-35f). Houdt ondernemingen overeind waar liquidatie economisch rendabeler is, ook in arbeidsmigratie-intensieve landbouw (IBO fiche 3.6).
- ONDERBOUWD Stop: doorlenen van uitzendkrachten verbieden [1 STOP]
  Platform steunt wettelijk doorleenverbod (IBO fiche 1.4). Vult uitzendverbod/aanscherping risicosectoren uit policy 159 aan. Bijna de helft van EU-arbeidsmigranten werkt als uitzendkracht; bureaus +70% in 10 jaar tot 20.065 (dp 369).
- ONDERBOUWD Stop: au-pairregeling afschaffen [1 STOP]
  Platform steunt beeindigen verblijfsregeling au pairs niet-EU (Vreemdelingenbesluit/-voorschrift; IBO fiche 4.12). WODC: helft werkt meer dan 30 uur/week tegen max. zakgeld; risico misbruik/uitbuiting. Volume klein (~2.310 vergunningen 2024, dp 367).
- ONDERBOUWD Stop: ruimte en acquisitie XXL-distributie alleen na arbeidstoets [1 STOP]
  Platform steunt beeindigen behoudend-permissief ruimtelijk beleid en actieve acquisitie van (Europese) XL/XXL-distributiecentra zonder toets op arbeidsvraag, huisvesting en ruimte (IBO p.80; fiche 3.5). Instrument: Omgevingswet/provinciale verordeningen, NFIA-acquisitiebeleid. DC’s +40% (2016-2021), ~40% uitgezonden arbeidsmigranten in logistiek (dp 366).
- ONDERBOUWD Stop: wapenexport conflictlanden strikt toetsen aan EU-criteria 2 en 3 [1 STOP]
  Platform steunt strikt geen wapenexport die conflicten uitlokt/verlengt (crit. 3) of bijdraagt aan ernstige IHR-schendingen (crit. 2c). Periodieke herbeoordeling vergunningen (zoals AV009), toets via derde landen, openbare motivering. Juridisch/normatief onderbouwd (HR F-35; EU-criteria dwingend).
- CONCEPT Bron: conflictpreventie en perspectief in de regio — effect niet gekwantificeerd [2 BRON]
  Status: CONCEPT. Platform erkent richting (conflictpreventie, bescherming/perspectief buurlanden, gerichte OS; stop bewezen ineffectieve informatiecampagnes IOB), maar effect op asielinstroom NL is zwak/niet gekwantificeerd (IOB 2018/2026; WODC). Geen ONDERBOUWD-steun als migratie-instrument.
Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel
2

Bij de bron

Neem de oorzaak weg.
Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel
3

Herstellen

Repareer de schade en pas je aan.
- ONDERBOUWD D [3 GEVOLGEN]: Asiel binnen EU-kader — voorspelbare opvang en eerlijke verdeling
  Platform steunt: geen nationale asielquota (Vluchtelingenverdrag/EVRM/EU-recht); bandbreedte als richtsnoer voor opvangcapaciteit; in EU-verdeling bevolkingsdichtheid meewegen (SDO); snelle procedures en integratie; nareis binnen EVRM art. 8/richtlijn. Voorliggende maatregelen: STOP 170 (normatief) en BRON 171 (CONCEPT).
Nog geen voorstel in deze stap. Doe een voorstel

Uitgewerkte oplossingen

MKBA en brede welvaart

Wat kost het, wat levert het op?

MKBA

Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.