Brief naar de Gemeenteraad Amsterdam
Geacht lid van de Gemeenteraad Amsterdam
Met grote teleurstelling heeft WindAlarm Amsterdam de raadsbrief van wethouder Van Doorninck van 8 februari 2021 gelezen waarin zij aangeeft door te zetten met haar plannen om de helft van de 17 windturbines nabij dichtbevolkt gebied te plaatsen.
Dit plan is een experiment met enorme impact, dat nog nooit eerder heeft plaatsgevonden. De wethouder drukt de windturbines zonder enig draagvlak of participatie van omwonenden door. Bewoners voelen zich vermorzeld door de gemeente Amsterdam.
Geen draagvlak
Met de eenvoudige vraag “Kunt u aangeven in hoeverre u het ermee eens bent dat extra windmolens gerealiseerd worden in Amsterdam?” is draagvlak via een enquête gefabriceerd. Dat er 200 meter hoge windturbines dichtbij woningen zouden komen werd niet vermeld, net zo min dat de gemeente Amsterdam zou worden verzocht om de provinciale afstandsgrens van 600 meter los te laten. Ondanks de misleidende opzet van de vragenlijst was een grote meerderheid in de zoekgebieden buiten de haven fel tégen plaatsing van windturbines.
Het meetellen van reacties van burgers die 5km van mogelijke zoekgebieden wonen is totaal niet relevant. Bovendien rechtvaardigt, rekening houdend met de huidige inzichten rondom de gezondheidsrisico’s, geen enkel draagvlak de gezondheidsrisico’s die omwonenden zullen gaan ondervinden. Burgers via een suggestieve enquête over andermans gezondheid laten beslissen is moreel onjuist, onethisch en asociaal.
Participatie
Draagvlak en participatie zijn twee verschillende onderwerpen, maar vormen beiden wel de peilers van de Regionale Energie Strategie. Als WindAlarm of bewoners hun zorgen uiten dat dit hele proces ze overvalt en men het idee heeft er geen grip op te hebben, dan volgen standaard de geruststellende woorden dat ‘nog niets besloten is en dat er alle ruimte is om actief te participeren in het proces’.
Bij participeren wek je de indruk dat deelnemers invloed op de uitkomst hebben, maar dit is niet de definitie die hier gehanteerd wordt. Terwijl er nog niets besloten was, stond al wel vast dat er minimaal 17 windturbines zouden komen en ook de 7 zoekgebieden waren gedefinieerd. Dit zijn de twee grootste beslissingen in dit hele project!
In de eerste drie sessies was er geen gelegenheid om te reageren: microfoon en camera’s moesten uit en als je geen windmolens wilde kon je vertrekken. Vragen konden burgers in de chat kwijt, echter zonder direct antwoord te krijgen. Elke vorm van interactie ontbrak en vanzelfsprekend was er hierdoor ook geen enkele invloed op de output.
De professionele en structurele wijze waarop bewoners buiten de discussie gehouden werden heeft een enorm wantrouwen richting het projectteam en de wethouder gevoed. Voor een groep bewoners in de diverse zoekgebieden was dit aanleiding om te besluiten zich te organiseren in de huidige stichting in oprichting WindAlarm en zelf constructief stappen te zetten, onze zorgen te laten horen en om te voorkomen dat wij op een later moment voor voldongen feiten zouden komen te staan.
Deze zorgen werden niet gehoord door het lokaal bestuur want wederom: ‘nog niets is besloten en er komt nog alle ruimte om te participeren’. Het beslisschema in figuur 1 wordt gehanteerd bij de participatiesessie Noorder-IJ-plas (Amsterdam Wind, NDSM Energie 2020), een zoekgebied dat al verder in het proces is. Het toont aan dat onze zorgen volledig gegrond zijn: omwonenden mogen slechts adviseren; besluitvorming ligt bij de windcoöperaties. Bovendien is in de notulen van de eerste participatiesessie geen enkele kritische inbreng terug te vinden in het verslag (Amsterdam Wind, NDSM Energie 2020a).
Nadat het aantal windturbines, de zoekgebieden, de locaties en hoogtes van de turbines bepaald zijn, mogen omwonenden meebeslissen waar de omgevingsgelden aan besteed worden. Een speeltuintje of een trapveldje? Wij hoeven niet uit te leggen dat dit veruit de minst belangrijke beslissing in het hele traject is.
Van enige serieuze participatie is nooit sprake geweest en zal er ook niet komen!
Voorzorgsprincipe
De wethouder geeft aan dat volgens het RIVM 10% van de omwonenden extreme hinder zullen ervaren. In de situatie van Amsterdam komt dit echter neer op duizenden bewoners!
Dr. De Laat en prof. Feenstra spraken tijdens de expertmeeting van 2 februari 2021 over de gezondheidseffecten van het plaatsen van windturbines dichtbij woningen en verklaarden dat het verwachte percentage aangedane omwonenden flink hoger zal liggen dan de 10% waar het RIVM naar verwijst.
Niet iedereen is gevoelig voor geluidsvervuiling maar degenen die getroffen worden zullen te maken krijgen met stress en slaaptekort, en daaruit volgend een hogere kans op chronische vermoeidheid, concentratiestoornis, geheugenstoornis en migraine. De enige remedie is verhuizen. Zie voor detailinformatie ons position paper.
/doc/Position-Papers/Position-Paper-Windalarm-Geluidshinder-en-gezondheidsschade-Windturbines.pdf
De plaatsing van windturbines in deze gebieden tast de broed- en leefgebieden van vogels en vleermuizen aan met verder nadelige gevolgen voor het natuurlijk evenwicht en de biodiversiteit.
De natuur in Amsterdam heeft bovendien een belangrijke functie voor de recreatie. Mensen die even de rust van de natuur willen opzoeken hebben deze mogelijkheden straks niet meer. Doordat we wonen in een verstedelijkte omgeving wonen zijn ook bovengemiddeld veel mensen afhankelijk van openbare natuur.
Uit de brief van wethouder Van Doorninck blijkt dat zij hier geen rekening mee zal houden. Zij kiest er bewust voor het voorzorgsprincipe volledig te negeren.
Plaatsing van windturbines van een dergelijke omvang zo dicht op dichtbevolkt gebied heeft nog nooit plaatsgevonden. Dit is een enorm experiment waar de gemeente Amsterdam zich aan waagt.
Gezien ook de schrikbarende ervaringen bij bijvoorbeeld windpark Spui in Zuid-Holland, dat op grotere afstand van woningen ligt, lijkt heel veel ellende gegarandeerd.
Besef wel dat als zo’n windpark eenmaal gebouwd is het er minimaal 20 jaar blijft staan! Er is reden genoeg om als lokale overheid het voorzorgsprincipe in acht te nemen en dat is in dit geval: zoek alternatieven!
Oorsprong
De windambitie van Amsterdam vindt haar oorsprong in de Windvisie 2012, met GroenLinks als grote kracht hier achter. Op de haven na is er nergens in Amsterdam plaats om zonder extreme overlast voor bewoners (zoals gedefinieerd door het RIVM) windturbines te realiseren. Dat was de reden dat de provincie met haar 600 meter grens een streep door deze ambitie zette.
GroenLinks heeft vervolgens het momentum van de RES benut door de provinciale streep te verwijderen en de achterhaalde windvisie 2012 te verankeren in het huidige coalitieakkoord. Dat de windmolentjes van toen inmiddels 200 meter hoge industriële windturbines geworden zijn en de inzichten van de nadelige gevolgen voor gezondheid en natuur zich verder hebben ontwikkeld wordt volledig genegeerd.
Dat windturbines een doel op zich zijn voor GroenLinks blijkt uit hun verkiezingsprogramma: “We plaatsen tenminste 30 windmolens op Amsterdams grondgebied. Als de provincie dit blijft tegenhouden dan bouwen we deze desnoods zonder vergunning.” (GroenLinks 2018)
D66 stelde in hun verkiezingsprogramma voorstander te zijn van het opwekken van windenenergie “waar dat geen overlast geeft voor de omwonenden” (D66 2018). PvdA gaf in hun verkiezingsprogramma (PVDA 2018) “rekening te houden met omwonenden” bij lokale energieopwekking. De SP vermeldt in hun programma ‘Amsterdam van Amsterdammers’ (SP 2018) dat windmolens alleen geplaatst zullen worden bij de NDSM-werf en het Westelijk havengebied.
Noodzaak
WindAlarm en een grote meerderheid van onze achterban ondersteunen de noodzaak om de energieproductie te verduurzamen. Van belang is echter te constateren dat Amsterdam, net als de andere grote steden, géén RES verplichting heeft. De bestuurlijke noodzaak ontbreekt dus.
Ook morele noodzaak ontbreekt, omdat de RES ambitie al ruimschoots wordt gerealiseerd.
Het idee dat Amsterdam met 25MW windenergie de planeet gaat redden is absurd. Ook de keuze voor èn wind op land èn wind op zee èn zon mist volgens de huidige rekenmeesters onderbouwing. Zet je de 25MW windenergie af tegen de vraag in Amsterdam dan is dit nog minder dan een druppel op een gloeiende plaat. Elke rationaliteit ontbreekt in dit verhaal.
Dat Amsterdam een ambitie heeft vinden wij positief en daar hebben wij ook actief over meegedacht. Echter, om een wezenlijke bijdrage aan de energietransitie te behalen moet naar alternatieven als wind op zee gekeken worden zoals in onze position paper ‘Naar zee ermee!’ te lezen is.
/doc/Position-Papers/Windalarm%20-%20positie%20en%20verkenning%20wind%20op%20zee%2027-01-2021.pdf
Wij vragen
De coalitie heeft in haar coalitieakkoord ingestemd met een overdreven radicaal plan van GroenLinks. De wethouder lijkt aan te voelen dat elk draagvlak ontbreekt en kiest ervoor om omwonenden op professionele wijze uit te schakelen bij de realisatie. De Stadsdeelcommissie Oost, de oren en ogen van het bestuur, signaleert het ontbreken van draagvlak en stemt in met een ongevraagd advies om de zoekgebieden in Oost te schrappen. Dit hele advies komt nergens meer terug. Wat voor rol heeft zo’n Stadsdeel-commissie dan eigenlijk? Ook een groot protest en een inspraakmarathon in de commissie FED heeft de wethouder geen millimeter van dit plan doen wijken.
Gaat Amsterdam een eigen toeslagenaffaire tegemoet, waarbij tienduizenden Amsterdammers vermorzeld worden door de overheid die hen eigenlijk had moeten beschermen?
Wij ondersteunen een goede duurzame ambitie, maar dit mag niet ten koste van alles gaan. Hernieuwbare energie is niet duurzaam als niet voldaan wordt aan randvoorwaarden voor gezondheid en welzijn van burgers en natuur!
Neem uw rol serieus, toon voortschrijdend inzicht, laat u niet gijzelen door eventuele coalitieafspraken en bescherm uw burgers tegen dit veel te radicale plan van GroenLinks!
