Analyse dossier

CONCEPT Ggz: meer geld en personeel, langere wachttijden voor de zwaarste patienten

Datakwaliteit DAandeel met bron: nog niet doorgerekendPM-posten: nog geen pakket doorgerekendZwakste betrouwbaarheidsklasse: nog niet vastgesteldConcept: nog niet goedgekeurd

De uitgaven aan curatieve ggz in de Zvw stegen van 3,3 mld euro (2015) naar ca. 5,6 mld (2024) en het aantal werkenden in de ggz van ca. 83.000 (2010) naar 110.000 (2024). Toch stonden er in oktober 2024 108.878 wachtplekken open, waarvan 62.598 langer dan de Treeknorm van 14 weken (rond 2009 ca. 16.700 te lang wachtenden). Juist de zwaarste patienten wachten het langst: gemiddeld ca. 17 weken bij psychose, 32 weken bij persoonlijkheidsstoornissen en ca. 60 weken bij complexe of meervoudige problematiek. Het aantal klinische bedden ging van ca. 112 per 100.000 inwoners (2012) naar ca. 50 nu (src:1244). Mensen met een ernstige psychische aandoening leven naar schatting 11 tot 15 jaar korter, vooral door somatische ziekte.

Grondoorzaak

Volgens Vinkers en Jeurissen (src:1244) vooral een allocatie- en stelselprobleem, geen middelentekort: groei werd opgevangen in lichte zorg (POH-ggz 116.000 naar 566.000 patienten 2012-2017) terwijl de specialistische ggz daalde (681.000 naar 533.000); omzetplafonds en contractering; onvolledige risicoverevening (0,8% van verzekerden veroorzaakt twee derde van de ggz-uitgaven); bedden afgebouwd zonder volledige opbouw van ambulante capaciteit; versnippering over Zvw, Wlz, Wmo, forensische zorg en gemeenten; administratieve last en schaarste aan psychiaters en klinisch psychologen. Beschrijvende systeemanalyse, geen bewezen causaliteit.

Sociale schade
0%">
/10
Complexiteit
0%">
/10
Escalatierisico
0%">
/10

Bedragen per jaar

Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.

Datakwaliteit DAandeel met bron: nog niet doorgerekendPM-posten: nog geen pakket doorgerekendZwakste betrouwbaarheidsklasse: nog niet vastgesteldConcept: nog niet goedgekeurd
Wat betekenen deze labels?

Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.

Datakwaliteit A t/m D (analyse)
Samenvattend oordeel over de doorrekening van een analyse. Het weegt mee hoeveel van het berekende welvaartseffect op een bron of kengetal rust, hoeveel posten nog PM zijn en de zwakste betrouwbaarheidsklasse van de onderdelen die zwaar meetellen. A is het sterkst onderbouwd; D betekent zwak onderbouwd of nog niet doorgerekend.
Aandeel met bron
Welk deel van het berekende welvaartseffect (in euro’s) rust op een vastgelegde bron of kengetal.
PM-post
Post pro memorie: een effect waarvan we weten dat het bestaat, maar dat nog niet in euro’s is uitgedrukt. Hoe meer PM-posten, hoe onvollediger het totaal.
Betrouwbaarheidsklasse
Onderbouwd: bedragen en kernclaims zijn herleidbaar tot een officiële of wetenschappelijke bron. Te herzien: de ordegrootte is plausibel, maar de bron is verouderd, onvolledig of niet specifiek. Niet extern gebruiken: nog niet onderbouwd of afwijkend van officiële cijfers. Bij een analyse tonen we de zwakste klasse van de onderdelen.
Bronlabels
Origineel gecontroleerd: we hebben het oorspronkelijke document zelf gelezen. Gecontroleerd door ander teamlid: een ander lid van het team las het origineel; wij namen de inhoud over. Secundair: alleen gezien via een samenvatting, zoekresultaat of andere bron, het origineel is niet ingezien. Nog niet geverifieerd: de bron is vastgelegd maar nog niet gecontroleerd. Klik op een label voor de toelichting.
Betrouwbaarheid van een datapunt
Score die de analist bij het vastleggen geeft: hoog (80 of meer van 100), middel (50 tot 80) of laag. Enkele oudere datapunten zijn op een schaal van 10 gescoord; die tonen we als x/10. Zonder score staat er ‘nog niet beoordeeld’.
Internationaal cijfer
Het cijfer komt uit een buitenlandse of mondiale bron en is niet specifiek voor Nederland. Gebruik het als orde van grootte, niet als Nederlandse waarde.
Eigen afleiding
Het cijfer staat niet letterlijk in een bron, maar is door ons berekend uit een of meer bronnen. De berekening staat in de toelichting.
Concept
Nog niet goedgekeurd of nog in bewerking. Tekst, effecten en bedragen kunnen nog veranderen.

Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.

Schade huidig beleidper jaar
nog niet becijferdAanvulling voorstellen
Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
nog niet becijferdAanvulling voorstellen

Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.

Correctie of aanvulling voorstellen
Video / media

Analyse

1. Paradox

Meer geld (dp:1243) en meer personeel (dp:1244), toch meer te lange wachtenden (dp:1246) en de langste wachttijden voor de zwaarste patienten (dp:1247). Bedden ruim gehalveerd sinds 2012 (dp:1245). In 2013-2017 bleef geld liggen (dp:1248).

2. Gevolgen

EPA-patienten leven 11-15 jaar korter, vooral door somatische ziekte (dp:1249). Gezondheidskloof naar inkomen: dp:1250.

3. Maatregel

pol:316 (thuisanalyse ana:50): voorrang zwaarste ggz-patienten plus jaarlijkse somatische screening. Verwant: pol:145, pol:307.

4. Kanttekeningen

De whitepaper (src:1244) is beschrijvend, nog niet peer-reviewed; registraties niet volledig vergelijkbaar; wachtplekken zijn geen unieke personen.