“What if the solutions to building a better future already exist?” Met die vraag introduceert Open Planet de documentaire How to Live on Earth, die op 20 september 2026 op YouTube verscheen. De film van ruim anderhalf uur onderzoekt volgens de makers hoe de mensheid een veilige en bloeiende toekomst kan opbouwen door met de natuur samen te werken in plaats van ertegen. Benedict Cumberbatch presenteert, Fredi Devas regisseert en de muziek is onder meer van Hans Zimmer en Jacob Shea.

Wat de film laat zien

De documentaire is opgebouwd rond vragen als hoe je natuur waardeert, hoe je de toekomst voedt en wat natuur met de menselijke geest doet. De hoofdstukken gaan langs mensen die het werk van de bijen doen, mensen en olifanten die samen landschappen herstellen en het in kaart brengen van de biodiversiteit in een bos. Ook het verborgen netwerk onder de bosbodem komt aan bod.

De film laat ook zien wat er misgaat. Er zijn hoofdstukken over vee, cacao en de werkelijke prijs van vlees, over een regenwoud dat verdwijnt, over het vervangen van het wilde door het tamme, over goudwinning, kwik en een vergiftigde rivier, en over een rivier met zalm en de grootste vissterfte in de Amerikaanse geschiedenis.

Daartegenover staat herstel: een dood koraalrif dat weer tot leven wordt gewekt, bos dat geneest in een sterk verstedelijkt land, een stad die ruimte maakte voor natuur en een rivier die weer vrij stroomt, waarna het leven terugkeert. Er is aandacht voor eiwit “uit het niets” en vlees uit schimmeldraden (mycelium), voor het opeten van “indringers” en voor mensen die achter tralies voor bedreigde schildpadden zorgen.

De waarde van natuur

Een rode draad is geld. De film vraagt wat levende natuur waard is en waarom die waarde voor de markt onzichtbaar blijft. Hoofdstukken als “A share price for ecosystem services” en “Biodiversity is bankable: green is the new gold” verkennen hoe die waarde in de economie kan worden meegeteld. Dat sluit aan bij eerdere discussies over natuurlijk kapitaal (zie Hoe laat je natuurlijk kapitaal voor je werken?).

Burgerplatform: stop, bron, herstel

Voor Burgerplatform is de kern van de film herkenbaar: natuur is geen decor, maar de basis onder gezondheid, voedsel, schoon water en een stabiele economie. Wat niet in geld wordt uitgedrukt, telt in veel besluiten nog niet mee. Economie is wat we voor elkaar doen, niet wat het bbp meet (zie Economie is wat we voor elkaar doen).

Stop. De eerste stap kost geen geld: stop met beleid dat natuur schaadt. Denk aan subsidies en belastingvoordelen die vervuiling of natuurverlies belonen. De Europese Rekenkamer wees er al op dat lidstaten fossiele energie met tientallen miljarden blijven bevoordelen (zie Rekenkamer: EU-landen hinderen klimaatbeleid met belonen fossiele energie). Ook subsidie voor houtstook verdient pas steun als vaststaat dat er geen bos voor verdwijnt (zie Eerst bewijs, dan geld).

Bron. Pak schade aan waar die ontstaat, niet pas aan het eind van de keten. Dat geldt voor kwik in een rivier net zo goed als voor bestrijdingsmiddelen op het land (zie 573 wetenschappers over pesticidenregels). Wie vervuilt, betaalt.

Herstel. Pas daarna komt herstel, en de film laat zien hoeveel dat kan opleveren. Om te weten welk herstel het meeste oplevert, is een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) nodig die brede welvaart meet: gezondheid, natuur, sociale samenhang en bestaanszekerheid, nu en later. Dat is iets anders dan natuur een prijs op de beurs geven. Een MKBA telt de waarde van natuur mee in publieke besluiten, ook waar geen markt voor bestaat. Toets nieuwe investeringen daarom aan brede welvaart (zie Niet het geld ontbreekt, maar de keuzes). Een fonds voor brede welvaart kan die methode gebruiken om geld te laten gaan naar wat het meeste oplevert voor mensen en natuur (zie CPB over de investeringsinstelling).

Ook dichtbij kan iedereen meedoen, bijvoorbeeld door samen met de buren wilde bijen te helpen (zie Zo adopteer je een wilde bij).

Bron: Open Planet, ‘How to Live on Earth | Feature Documentary | Presented by Benedict Cumberbatch’, YouTube (20 september 2026), Engelstalig. Beschrijving van de film gebaseerd op de beschrijving en de hoofdstukindeling bij de video. Een productie van Open Planet Studios, in samenwerking met Villars Institute Foundation en Silvania. Impactpartners volgens de makers zijn onder meer Conservation International, The Nature Conservancy, UNDP en UpLink van het World Economic Forum. Beeld: Open Planet via YouTube.